Monety 200 zł, 10 zł i 2 zł – 2012 r. – Stefan Banach (1892-1945)
200 zł Stefan Banach (1892-1945)
Nominał: 200 zł
Próba (stop): Au 900
Wymiary: Ø 27 mm
Masa: 15,5 g
Rant: gładki
Wielkość emisji: 4000
Data wejścia do obiegu: 3 kwietnia 2012
Nominał: 10 zł
Próba (stop): Ag 925
Wymiary: Ø 32,00 mm
Masa: 14,14 g
Stempel: lustrzany
Rant: gładki
Wielkość emisji: 45 tys.
Data wejścia do obiegu: 3 kwietnia 2012
2 zł Stefan Banach
Nominał: 2 zł
Próba (stop): Ng / GN (CuAl5Zn5Sn1)
Wymiary: Ø 27,00 mm
Masa: 8,15 g
Stempel: zwykły
Rant: 8 x NBP
Wielkość emisji: 800 tys.
Data wejścia do obiegu: 3 kwietnia 2012
Narodowy Bank Polski co roku wypuszcza na rynek monety wybite dla upamiętnienia wybitnych polskich osób. W 2012 roku zostaną wyemitowane trzy monety poświęcone Stefanowi Banachowi: złota 200 zł, srebrna 10 zł i obiegowa moneta 2 zł.
Urodził się on w 1892 roku w Krakowie. Już jako piętnastolatek zaczął zarabiać na życie udzielając korepetycji. Przez krótki okres swojego życia studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie przeniósł się na Politechnikę Lwowską. Niestety studiów nie ukończył, ponieważ wybuchła I wojna światowa i Stefan Banach postanowił wrócić do Krakowa.
Po powrocie do swojego rodzinnego miasta nadal poświęcał wiele czasu matematyce. Nie uczęszczał na studia, ale uczył się z książek oraz z rozmów ze znajomymi matematykami, którzy później stali się znanymi profesorami. Stefana Banacha odkrył Hugo Steinhaus i to właśnie dzięki niemu świat usłyszał o wybitnym matematyku pochodzącym z Krakowa. Ich znajomość rozpoczęła się w 1916 roku, gdy Steinhaus podczas spaceru po mieście usłyszał jak ktoś rozmawia o matematyce. Padły wtedy słowa „całka Lebesgue’a”, które świadczyły o tym, że dyskutujące osoby wiedziały wiele na temat matematyki. Steinhaus podszedł do nich i zaczął znajomość. Opowiedział im o pewnym zagadnieniu matematycznym nad którym pracował od pewnego czasu. Kilka dni później Banach przyniósł mu gotowe rozwiązanie. W ten właśnie sposób powstała pierwsza publikacja matematyka z Krakowa i Steinhausa.
Cztery lata później Stefan Banach został asystentem na Politechnice Lwowskiej, chociaż nie miał ukończonych studiów. Jego kariera zaczęła toczyć się w zawrotnym tempie. Z jego obroną pracy doktoranckiej związana jest pewna anegdota. Gdy Banach wydał dzieło „O operacjach na zbiorach abstrakcyjnych i ich zastosowań do równań całkowych” było ocenione przez naukowców bardzo pozytywnie. Uznali oni, że świetnie nadaje się ono na pracę doktorancką. . Jednakże napisanie pracy nie wystarczyło, żeby Banach został doktorem. Musiał on zdać także egzamin. Wymyślono więc pewien spisek. Pewnego dnia zaczepiono polskiego geniusza na uczelni i po prostu powiedziano, że ktoś przyjechał i ma parę pytań związanych z matematyką oraz poproszono Banacha, żeby poszedł na chwilę do dziekanatu. Asystent zgodził się bardzo chętnie – poszedł, odpowiedział na parę pytań i nawet nie był świadomy tego, że właśnie zdał egzamin doktorancki. W 1992 roku jego doktorat został opublikowany w języku francuskim. Wielu naukowców uważa, że był to przełomowy moment w historii matematyki.
Z życiem tego wybitnego matematyka związana jest jeszcze jedna anegdota. Profesor John von Neuman ( współtwórca pierwszego komputera) podobno wielokrotnie przyjeżdżał do Lwowa, ponieważ chciał żeby Banach podjął pracę w Stanach Zjednoczonych w zespole słynnego Wienera. Ostatni raz zjawił się w 1937 roku. Stefan Banach zapytał się wtedy jego ile będzie zarabiać jeżeli zdecyduje się na wyjazd. Neumann wręczył mu wtedy czek, na którym znajdowała się cyfra jeden i oświadczył , że Banach może dopisać tyle zer, ile uzna za stosowne. Nasz wybitny matematyk miał wtedy powiedzieć jedno zdanie: „To za mała suma, aby opuścić Polskę”…
W ciągu swojego życia Stefan Banach opublikował 60 prac naukowych, które wniosły wiele do światowej nauki. Matematyk z Krakowa został także wyróżniony wieloma nagrodami za swoje umiejętności. Razem ze swoimi współpracownikami przyczynił się do powstania analizy funkcjonalnej, która stała się bardzo ważnym działem matematyki.
Monety kupisz tutaj:
Moneta złota 200 zł Stefan Banach
Moneta srebrna 10 zł Stefan Banach
Moneta Nordic Gold 2 zł Stefan Banach
